Kullanıcı Deneyimi Ve Growth Hacking

“Herkes için tasarlarsan kimse için tasarlamamış olursun” 

 

ux_GH_1Yukarıdaki cümle aslında bu yazının ana temasını ortaya koymaktadır. Kullanıcı deneyiminin değeri son yıllarda sektör çapında anlaşılmaya başlandı ve bu yönde birçok yerli ve yabancı uzmanlıklar oluştu. Eskiden tasarım denince akla sadece güzel görünen işler gelirdi. Ama artık güzellik kadar, belki de daha ehemmiyetle kullanılabilirlik tartışılıyor. Bunun sebebi tabii ki bu yönde sarf edilen eforun kullanıcı tarafından kabul görmesi.

 

Öte yandan bu eforların oluşma yolu da evrim geçirmeye başladı. İlk başlarda tecrübesine güvenilen tasarımcı veya benzer disiplinlerdeki kişilerin hissi kablel vuku sonucu ortaya çıkardığı deneyimler uygulanıyordu. Ancak sektörün çevikliği ve hızlı gelişimi karşımıza bir gerçeği daha koydu; veri.

ux_GH_2Growth hacking (Kendi çevirimle; gelişim mühendisliği) eşit değildir sadece veri analizi. Verilerin analizinden çıkartılması gereken aksiyon alınabilir çıkarımların uygulama süreç ve yöntemlerinin total bir birleşimidir. Yani ne ufak oyunlardan oluşan fikir kümesi, ne de aylık raporlardan sonuç çıkarmakla basitleştirilemez. Örneğin x mecradaki edinimin %10 arttığını görebilmek bir growth hacking değildir. Bunu gördükten sonra alınabilecek aksiyonları üretebilmek, bunları test edebilmek ve sonuçlarını doğru değerlendirip tekrar fikir ve aksiyona çevirebilmektir. Yani yalın yöntemler üzerinde çalışan bir büyüme motorudur. Buna binaen “Growth hacker” denilebilecek kişiler ne Airbnb örneğindeki RSS’lere ters mühendisliği uygulayanlar, ne de Hotmail örneğindeki “Sen de Hotmail kullan.“ minvalindeki cümleyi mail sonuna ekleyenlerdir. Growth hacker’lar bu sonuçlara yol açacak yolculuğu, süreci yaratanlardır.

Peki bu iki disiplin birbiriyle nerede kesişir? İşte bu noktaya eğilmemiz gerek. Kullanıcı deneyimini tasarlamaya başladığınızda, yahut bu deneyimi optimize etmek istediğinizde bunu neye göre yapacaksınız? Eğer “bence en doğrusu bu” yöntemiyle ilerleyecekseniz karanlık bir odada hedef gözetmeksizin ateş ediyorsunuz demektir. Bu yöntemle ancak Rus ruletindeki kadar şanslı olabileceğinizi söylemem gerekir. Günümüzün normları kullanıcılarınızı tanıma ve onların alışkanlıklarını, beklentilerini incelemenizi gerektirir. Bunun için persona çalışmaları ne kadar öncül bir hareket olsa da, tahminlerin ötesine geçmesi çok zordur. Gerçekten bu bilgilere ulaşmak ise doğru analiz ve aksiyon adımlarından geçer. İşte burada growth hacking’e giriş yapmış olursunuz.

ux_GH_3Verinin kulağınıza fısıldadıklarına kullanıcı deneyimi ile yön verin. Buna bir örnek vermemiz gerekirse, Twitter üye olan ancak belirli bir sayının altında kişi takip edenlerin geri dönme ve Twitter’ı kullanma oranlarının düşük olduğunu veriler sayesinde öğrendi. Peki bu çıktıyla ne yaptı? Onboarding sistemlerini yeniden düzenledi ve sihirli sayı olan 30 kişiyi takip etme akışını geliştirdi. Böylece kullanıcı sadakatini yakaladı.

 

Twitter Aylık Aktif Kullanıcı Artışı

Twitter Aylık Aktif Kullanıcı Artışı

Mükemmel bir kullanıcı deneyimi, büyümeye değer biçilemeyecek kadar büyük katkı sağlar. İyi bir kullanıcı deneyimi olmadan kullanıcı edinmek, onları aktive etmek ve kullanıcıların sadakatini kazanmak çok zordur. Peki bunu Growth Hacking olmadan gerçekleştiremez misiniz? Belki. Belki gerçekten içinizde bir Steve Jobs vardır. Ancak bunun için dahi benzeri bir kariyer ve tecrübeye ihtiyaç duyarsınız. Eğer “ben eşdeğer bir bilgi birikimine ve iPod gibi bir pazar penetrasyonu fikrine sahibim” derseniz bu konuda yolunuzun açık olmasını dilerim. Sanırım 2. olmanız garanti.

Kullanıcılarınızın kim olduğunu bilmeden onlara uygun tasarım yapmanız imkansızdır. Kullanıcı deneyimini tasarlamak her bedene uyan lastikli pijama değildir. Daha ziyade kişiye ve gruplara özgüdür. Bir terzi titizliğiyle yapılması gerekir. Bunu da insanların davranışları yani kantitatif veriyle onların birebir görüşlerini yani kalitatif veriyi harmanlayarak başarabilirsiniz.

ux_GH_4Mesela, Youtube büyümelerindeki en büyük zıplamalarından birini kullanıcılarının kim olduğunu ve hangi paternlerde hareket ettiklerini inceleyerek sağladı. Hangi günün hangi saatinin en uygun olduğunu inceledi ve Myspace’i kullanarak büyümede zıplama yaşadı. Bunu kantitatif veriyi inceleyerek kullanıcı deneyimine yön vererek başardı.

Sonuç itibariyle kullanıcı deneyimi ve Growth Hacking ilk bakışta size çok farklı gelebilir. Ancak birbirlerine muhtaç ve birbirlerini destekleyen iki disiplindir. En önemli kesişim noktaları ise büyümedir. Eğer ürününüzde büyümeye ihtiyacınız varsa ki olmayan bir ürün ya da servis yoktur, o zaman bu iki disiplini beraber yürütmek en önemli silahınız olmalıdır. Unutmayın üzerinde çalıştığınız ürünü kullanmasını beklediğiniz bir insan grubu var ve onları ne kadar tanırsanız diktiğiniz elbise üzerlerinde o kadar iyi durur.

Can Taner

Lise ve üniversite eğitimini Avustralya'da tamamladı. MIS bölümünü bitirdikten sonra Türkiye'ye kesin dönüş yaptı. 2007'den itibaren Vodafone, Sony, TART, DAM SS gibi şirketlerde farklı pozisyon ve görevlerde çalıştı. 2014 şubat ayından beridir Digital Analytics ve Growth Hacking konularında çalışmalar yapmaya, 2015 Ağustos ayından itibaren de bu alanlarda danışman olarak hizmet vermeye başladı.

Bir cevap bırakın